Ang mali ay mali. Hindi pwedeng maging tama ang mali. Walang anumang dahilan, dapat tuwirin!
May mga pagkakataong sinusubukan ng lipunan na gawing katanggap-tanggap ang mali. Sa pamamagitan ng palusot, pagkukubli, o pagpapatahimik, unti-unting binabaluktot ang katotohanan hanggang sa magmukhang tama ang mali. Ngunit may isang simpleng katotohanan na hindi dapat nalilimutan: ang mali ay mali, at hindi ito kailanman magiging tama.
Walang ranggo, kapangyarihan, o dahilan ang maaaring magbigay-katwiran sa mali. Hindi ito nababago ng popularidad, impluwensiya, o pansariling interes. Kapag may nilabag na prinsipyo, batas, o moralidad, ang tanging nararapat ay ituwid ito, hindi ipagtanggol o pagtakpan.
Ang pagsasabing “may dahilan naman” ay kadalasang unang hakbang sa normalisasyon ng katiwalian. Dito nagsisimula ang tahimik na pagsuko ng konsensya—kung saan ang mali ay nagiging “pwede na,” at ang “pwede na” ay nauuwi sa lantad na abuso. Sa ganitong kalagayan, hindi lamang indibidwal ang nawawalan ng pananagutan, kundi pati ang buong sistema.
Ang pagwawasto sa mali ay hindi madaling gawin. Madalas itong may kaakibat na galit, pagtutol, at minsan ay personal na sakripisyo. Ngunit ito ang tunay na sukatan ng integridad—ang kakayahang tumindig sa tama kahit hindi ito komportable o popular.
Sa huli, ang lipunang patuloy na pinipiling ituwid ang mali ay may pag-asang umunlad. Sapagkat ang katotohanan, gaano man kasakit, ay nananatiling matibay na pundasyon ng hustisya at pagbabago.
Ang mali ay mali. Walang dahilan. Dapat itong tuwirin.
.jpg)
0 Comments