Muling yumanig sa larangan ng pulitika at pampublikong diskurso ang sunod-sunod na isyung bumabalot sa administrasyon ng Marcos, matapos ilantad ng isang kilalang DDS vlogger ang umano’y “ampaw” o walang saysay na flood control projects na iniuugnay kay Ilocos Norte Representative Sandro Marcos, kasabay ng paglabas ng tugon ng Armed Forces of the Philippines (AFP) sa open letter ni dating Ilocos Sur Governor Chavit Singson, at ang patuloy na pagbulusok ng halaga ng piso na ngayo’y itinuturing na pinakamahina sa kasaysayan ng bansa, habang patuloy namang lumolobo ang pambansang utang.
Ang mga isyung ito, bagama’t magkakahiwalay sa unang tingin, ay iisa ang puntong pinagtatagpuan: ang krisis ng pananagutan, pamamahala, at tiwala ng mamamayan sa kasalukuyang liderato ng bansa.
“AMPAW” NA FLOOD CONTROL PROJECTS: MGA PROYEKTONG NASA PAPEL LANG?
Sa isang viral na video na umani ng daan-daang libong views, isang DDS vlogger ang nagpunta mismo sa ilang lugar sa Ilocos Norte upang siyasatin ang mga flood control projects na nakapaloob umano sa bilyon-bilyong pisong pondo ng pamahalaan. Ayon sa vlogger, taliwas sa mga ulat at dokumentong isinusumite sa Kongreso, wala umanong makikitang aktwal na proyekto sa mga lugar na nakatala bilang “completed” o “ongoing.”
May mga bahagi umano ng ilog na walang konkretong istruktura, riprap, o kahit bakas ng konstruksyon. Sa ibang lugar naman, makikita lamang ang maninipis na hollow blocks, sirang semento, o ilang metrong konkretong tila minadali, ngunit wala umanong sapat na disenyo upang pigilan ang pagbaha—isang problemang matagal nang kinahaharap ng lalawigan tuwing tag-ulan.
“Kung ito ang flood control, bakit taon-taon baha pa rin? Saan napunta ang pondo?” tanong ng vlogger sa kanyang video.
Bagama’t wala pang pormal na desisyon ang Commission on Audit (COA) ukol sa naturang mga proyekto, ang mga inilabas na dokumento at on-site inspection ng vlogger ay nagbukas ng panibagong tanong: sapat ba ang pagbabantay ng Kongreso sa mga proyektong pinopondohan ng kaban ng bayan, lalo na kung ang mga mambabatas mismo ang may impluwensiya sa alokasyon ng pondo?
PANAWAGAN PARA SA IMBESTIGASYON
Dahil sa lumalaking galit ng publiko, nanawagan ang ilang sektor—mula sa civic groups hanggang sa mga netizen—ng malalim at independiyenteng imbestigasyon. Ayon sa kanila, hindi sapat ang press statement o simpleng pagtanggi. Ang hinihingi ng mamamayan ay aktwal na ebidensiya, transparency, at pananagutan.
Sa kabila nito, nananatiling tikom ang bibig ng kampo ni Sandro Marcos sa ilang partikular na alegasyon, bagay na lalo pang nagpalakas sa hinala ng publiko.
AFP SUMAGOT SA OPEN LETTER NI CHAVIT SINGSON
Kasabay ng isyung ito, umugong din ang balita tungkol sa open letter ni Chavit Singson na direktang umapela sa Armed Forces of the Philippines. Sa naturang liham, nanawagan si Singson sa AFP na manindigan laban sa korapsyon, at iginiit na tungkulin ng sandatahang lakas na ipagtanggol ang Konstitusyon at ang interes ng taumbayan, hindi ng sinumang indibidwal o pamilya.
Hindi nagtagal, naglabas ng opisyal na pahayag ang AFP bilang tugon. Ayon sa kanila, nananatili silang non-partisan at tapat sa Saligang Batas, at hindi sila makikialam sa pulitikal na sigalot. Gayunpaman, iginiit din ng AFP na handa silang ipatupad ang batas kung may malinaw at legal na kautusan mula sa mga kinauukulang ahensiya.
Ang pahayag na ito ay tinanggap ng ilan bilang pagpapakita ng propesyonalismo, ngunit para sa iba, ito raw ay malabnaw at iwas-pusoy, lalo na sa panahong lantad na lantad ang mga alegasyon ng katiwalian.
“Hindi hinihingi ang kudeta. Ang hinihingi ay paninindigan,” ayon sa isang political analyst.
PINAKAMAHINANG PISO SA KASAYSAYAN NG PILIPINAS
Habang abala ang publiko sa mga isyung pulitikal, tahimik namang sumadsad ang halaga ng piso, na umabot sa antas na itinuturing ng mga ekonomista bilang pinakamahina sa kasaysayan ng bansa. Ang patuloy na paghina ng piso laban sa dolyar ay direktang nakaapekto sa presyo ng bilihin, kuryente, langis, at maging sa pamasahe.
Ayon sa mga eksperto, ilan sa mga dahilan ng paghina ng piso ay ang:
patuloy na pag-angkat ng langis at pagkain
kakulangan sa lokal na produksyon
pagbaba ng kumpiyansa ng mga investor
At ang lumalaking foreign debt ng bansa
Sa madaling salita, mas maraming dolyar ang lumalabas kaysa pumapasok sa ekonomiya.
LUMULUBONG UTANG: PASANIN NG SUSUNOD NA HENERASYON
Mas lalong pinangangambahan ng mga ekonomista ang patuloy na paglobo ng utang ng Pilipinas. Sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon, umabot na sa napakataas na antas ang kabuuang utang ng bansa—utang na babayaran hindi lamang ng kasalukuyang mamamayan, kundi pati ng susunod pang mga henerasyon.
Habang sinasabi ng pamahalaan na ang mga inutang ay ginamit para sa “infrastructure at development,” ang tanong ng publiko ay simple ngunit mabigat:
“Kung may mga proyektong ‘ampaw,’ saan talaga napunta ang pera?”
UGNAYAN NG MGA ISYU: KRISIS NG PANANAGUTAN
Sa kabuuan, malinaw na may ugnayan ang mga isyung ito—mula sa umano’y palpak na flood control projects, sa panawagan para sa paninindigan ng AFP, hanggang sa paghina ng piso at paglobo ng utang. Ang lahat ng ito ay sumasalamin sa krisis ng pananagutan at pamamahala.
Para sa maraming Pilipino, hindi na ito usapin ng pulitika ng kulay—DDS, Dilawan, o Marcos loyalist—kundi usapin ng buhay, kabuhayan, at kinabukasan ng bansa.
PANAWAGAN NG MAMAMAYAN
Habang patuloy ang bangayan sa itaas, malinaw ang panawagan ng taumbayan sa ibaba:
I-audit ang lahat ng flood control projects
Panagutin ang sinumang sangkot sa katiwalian
Ibalik ang tiwala sa institusyon
Unahin ang ekonomiya at kapakanan ng mamamayan
Sa huli, ang tanong ay hindi na kung sino ang makapangyarihan, kundi kung sino ang tunay na mananagot.
.jpg)
0 Comments